SPOT
SPOT - System Pomocy w Transporcie Materiałów Niebezpiecznych
System Pomocy w Transporcie materiałów Niebezpiecznych jest systemem wspomagającym likwidację zdarzeń wypadkowych z udziałem chemikaliów.
Chemikalia należą do towarów gospodarczych, które codziennie w dużych ilościach przewożone są transportem drogowym, kolejowym, morskim i ostatnio lotniczym. Bezpieczeństwo transportu chemikaliów ma ogromne znaczenie dla przemysłu chemicznego. Utrata kontroli nad transportem materiałów niebezpiecznych doprowadzić może do uwolnienia znacznych ilości substancji o właściwościach palnych, wybuchowych, trujących itp. Pomimo podejmowanych działań zabezpieczających oraz wszelkich kroków prewencyjnych to wypadki nie dają się wyeliminować całkowicie.
W trosce o bezpieczeństwo ludzi i ich mienie oraz środowisko, realizując inicjatywę Polskiej Grupy Bezpieczeństwa Chemicznego, działającej przy Polskiej Izbie Przemysłu Chemicznego, producenci zrzeszeni w tej organizacji służą swoją pomocą przy awariach związanych z transportem materiałów niebezpiecznych. Wiedza, doświadczenie i sprzęt ratowniczy będące w posiadaniu producentów może przyczynić się do ograniczenia skutków awarii.
W tym celu producenci przy współdziałaniu instytucji współpracujących z przemysłem powołali System Pomocy w Transporcie Materiałów Niebezpiecznych SPOT. Porozumienie zostało podpisane przez Polską Izbę Przemysłu Chemicznego i Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej w dniu 14.12.2000r. Podstawą systemu jest sieć regionalnych ośrodków wyposażonych odpowiednio do zadeklarowanego przez nie stopnia udzielanej pomocy.
Aktualnie zadeklarowało wstąpienie do systemu 14 zakładów o kluczowym znaczeniu dla gospodarki kraju w tym 10 są to sygnatariusze funkcjonujący od powstania systemu oraz 4 nowych członków, którzy wstąpili do systemu w ostatnim roku i są w trakcie organizacji. W związku ze zmianą profilu produkcji z systemu wystąpił z dniem 29.05.2009r. – Boryszew Spółka Akcyjna Oddział Elana w Toruniu. Działalność ośrodków regionalnych koordynowana jest przez Krajowe Centrum SPOT prowadzone przez Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A.
Nadrzędnym celem systemu SPOT jest ograniczenie skutków awarii w transporcie materiałów niebezpiecznych, przejawiające się wsparciem Państwowej Straży Pożarnej i innych służb ratowniczych w działaniach operacyjnych na terenie kraju.
System SPOT obejmuje trzy stopnie pomocy:
- Stopień 1; doradztwo drogą telefoniczną przez specjalistę.
- Stopień 2; doradztwo na miejscu wypadku / awarii.
- Stopień 3; świadczenie pomocy technicznej służb interwencyjnych w miejscu awarii.
SPOT wiąże się z zasadami programu Odpowiedzialność i Troska i jest świadectwem na to, z jaką powagą przemysł chemiczny traktuje swoją odpowiedzialność za bezpieczeństwo, zdrowie i ochronę środowiska.
SPOT jest bezpośrednim dowodem na to, że odpowiedzialność za wyprodukowane przez zakłady chemiczne nie kończy się na bramach tych zakładów. Pomoc świadczona jest w każdym przypadku.
Stanowiska kierowania Zakładowych Straży Pożarnych i Zakładowych Służb Ratowniczych są czynne przez całą dobę i w sprawach SPOT osiągalne pod numerami telefonów zarezerwowanymi dla tego systemu. Wszystkie ośrodki wyposażone są w pocztę telefaksową i internetową. Ekipy ratownicze zrzeszone w systemie posiadają specjalistyczny sprzęt, który często jest niedostępny dla zwykłych służb ratowniczych.
System SPOT posiada potencjał techniczny i ludzki, który jest w stanie likwidować wszelkiego typu nieszczelności w instalacjach przemysłu chemicznego.
Cele SPOT:
1.Działanie niezwłocznie na wezwanie, w sposób profesjonalny, dla zabezpieczenia bezpieczeństwa ludzi i środowiska,
2.Udzielanie pomocy służbom ratowniczym zgodnie z zasadami działania Systemu,
3.Współpraca i wymiana informacji pomiędzy ośrodkami działającymi w Systemie,
4.Działanie w najlepszym interesie członków SPOT i firm chemicznych,
5.Minimalizacja szkód i kosztów ratowniczych,
6.Zapobieganie stratom materialnym,
7.Współdziałanie z innymi instytucjami na miejscu awarii,
8.Propagowanie idei Systemu SPOT
2.Udzielanie pomocy służbom ratowniczym zgodnie z zasadami działania Systemu,
3.Współpraca i wymiana informacji pomiędzy ośrodkami działającymi w Systemie,
4.Działanie w najlepszym interesie członków SPOT i firm chemicznych,
5.Minimalizacja szkód i kosztów ratowniczych,
6.Zapobieganie stratom materialnym,
7.Współdziałanie z innymi instytucjami na miejscu awarii,
8.Propagowanie idei Systemu SPOT
SYSTEM SPOT – DZIAŁALNOŚĆ I ROZWÓJ
Zintegrowane podejście do ryzyka w zakresie bezpieczeństwa transportu substancji niebezpiecznych realizowane w systemie SPOT pozwala na wypracowywanie nowych standardów. W trakcie przeprowadzanych narad krajowych SPOT wypracowano kierunki działania sygnatariuszy, poniżej realizowane zadania:
1.Analiza możliwych zagrożeń powodowanych przez transport materiałów niebezpiecznych.
2.Unormowania prawne transportu materiałów niebezpiecznych.
3.Procedury reagowania na wyróżnione rodzaje zdarzeń w transporcie materiałów niebezpiecznych.
4.Wymagania odnośnie monitorowania transportu materiałów niebezpiecznych.
5.Koncepcja systemu monitorowania transportu materiałów niebezpiecznych.
6.Pożądana zawartość informacyjna bazy danych systemu komputerowego wspomagania monitorowania przewozu materiałów niebezpiecznych.
7.Analizy systemów stosowanych w transporcie i produkcji.
Wypracowuje się wspólne wnioski i uwagi, które mają w przyszłości poprawić bezpieczeństwo w obrocie materiałów niebezpiecznych. Analizowane są również sygnały z jednostek Państwowej Straży Pożarnej i Policji, dzięki bardzo cennym uwagom przedstawicieli tych jednostek, sygnatariusze zwracają uwagę na problemy transportu materiałów niebezpiecznych nie tylko od strony producenta. System SPOT wspomaga uzyskiwanie danych związanych ze zdarzeniami ratowniczymi, jakie miały miejsce w zakładach przemysłowych.
Działalność SPOT jest również związana z wprowadzaniem i stosowaniem sieciowych systemów wspierania decyzji. Dzięki współpracy z firmą NOMA2 sygnatariusze uczestniczą w nowatorskich projektach informatycznych służących wspieraniu decyzji i poprawy bezpieczeństwa w zakładach chemicznych. Wszyscy sygnatariusze dzięki bardzo dużemu doświadczeniu w przemyśle chemicznym i obrocie materiałów niebezpiecznych, wspierają firmę NOMA 2 w takich projektach jak monitorowanie obiektów szczególnie niebezpiecznych – monitoring wizyjny.
W ramach systemu została stworzona baza danych kart charakterystyki produktów chemicznych wytwarzanych w zakładach sygnatariuszy oraz w jednostkach wspierających. Baza kart charakterystyki sygnatariuszy obejmuje 1368 kart. Baza kart charakterystyki jednostek wspierających obejmuje 133 karty.
W celu usprawnienia wymiany i aktualizacji nowych kart utworzono serwer wymiany informacji, na którym każdy z sygnatariuszy ma dostęp do bazy kart charakterystyki poprzez wydzielony zbiór, dane te po weryfikacji przez administratora są umieszczane na publicznej bazie danych.
Dla realizacji zadań systemowych utworzono bazę ekspertów – specjalizujących się w konkretnych rodzajach chemikaliów oraz działaniach ratowniczych. Poszczególne ośrodki aktualizują dane ekspertów w miarę zachodzących zmian.
- W trakcie działalności systemu na bieżąco są opracowywane i doskonalone zasady współpracy z przewoźnikami oraz udostępniania i wykorzystywania gromadzonych danych na temat taboru drogowego i kolejowego.
- SPOT występuje z wnioskami do odpowiednich instytucji państwowych z prośbą o wydanie nowych uregulowań prawnych w zakresie znakowania zbiorników, rurociągów technologicznych oraz miejsc, w których składowane są znaczące ilości substancji lub preparatów niebezpiecznych.
- SPOT w ramach działań prorozwojowych przeprowadza aktualizację oprogramowania i unowocześnia oprogramowanie - SPOT-KOM; elektroniczna wymianę informacji pomiędzy sygnatariuszami.
- Rozszerzanie formuły SPOT o nowe przedsiębiorstwa i instytucje mające na celu rozwój i zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa w bezpośrednim sąsiedztwie zakładów chemicznych.
- SPOT współtworzy program do obsługi pomocy w transporcie materiałów niebezpiecznych w obszarze przewoźników ADR i RID. Program ma na celu pomoc w znalezieniu informacji o przewoźniku i jego zasobach transportowych (cysternach, autocysternach itp.), i wielu innych danych pomocnych w doborze środków transportu w trybie awaryjnym.
- System SPOT współpracuje z ośrodkami na terenie kraju oraz nawiązał współpracę z organizacjami europejskimi z udziałem Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego rozpoczęto działania integracyjne z systemami ICE w Europie. W pierwszej kolejności nawiązano współpracę z ośrodkami w Czechach i na Słowacji.
- W ramach systemu utworzono na serwerze ftp bazę kart charakterystyki substancji i preparatów produkowanych przez sygnatariuszy. W ramach rozwoju tej gałęzi systemu realizowana jest również możliwość umieszczania w bazie kart dostarczanych przez innych dostawców. Uzasadnione jest zamieszczenie na serwerze kart udostępnionych przez sieciowych międzynarodowych dystrybutorów chemikaliów w Polsce. W pierwszej kolejności powinno się wprowadzać dane firm zrzeszonych w Polskiej Izbie Przemysłu Chemicznego.
- System SPOT podejmuje działania umożliwiające udostępnianie danych zebranych na serwerze ftp bezpośrednio komendom Państwowej Straży Pożarnej.
W 2009 roku, odnotowano dwadzieścia trzy (23) zgłoszenia w Systemie Pomocy w Transporcie Materiałów Niebezpiecznych SPOT. W porównaniu z 2008 rokiem sumaryczna ilość zgłoszeń do wszystkich Sygnatariuszy utrzymują się na podobnym poziomie.
Sygnatariusze SPOT- Wykaz Sygnatariuszy SPOT