W dniu 15 grudnia br. zostały przyjęte wnioski i kierunki dalszych działań (Bali Roadmap) ustalone w trakcie Konferencji na Bali. Wypracowane wnioski były efektem twardych negocjacji dotyczących porozumienia w zakresie zobowiązań klimatycznych post- Kioto.

Podjęte decyzje w jednoznaczny sposób odzwierciedlały wnioski przedstawione w Czwartym Raporcie Oceniającym (Fourth Assessment Report) opracowanym przez IPCC. W szczególności została podkreślona konieczność właściwego zaadresowania problemów w zakresie zmian klimatu oraz konieczność głębokiej redukcji globalnych emisji w celu osiągnięcia celów Konwencji prowadzących do uniknięcia niebezpiecznych skutków zmian klimatu.

CO ZOSTAŁO OSIĄGNIĘTE:

• Zarówno kraje rozwinięte jak i kraje rozwijające zostały ujęte w Bali Roadmap, ale zostały nałożone na nie różne obowiązki:
• Kraje rozwinięte będą zobowiązane do stworzenia „mierzalnych” zobowiązań lub działań w zakresie redukcji emisji. W tym „celów ilościowych”, które wciąż nie określają drogi ich osiągnięcia.
• Kraje rozwijające się nie są zobowiązane podejmować „celów ilościowych”, ale będą musiały podjąć mierzalne i weryfikowalne działania w zakresie redukcji emisji.

Kraje rozwijające podnosiły na forum, że kraje uprzemysłowione groziły nakładaniem sankcji handlowych w celu zmuszenia ich do podpisania „zobowiązań i obowiązków” w zakresie redukcji emisji.

• W ostatniej chwili podpisano porozumienie odnośnie kluczowych klauzul w zakresie działań łączących redukcję emisji oraz dostęp do transferu czystych technologii finansowanych przez kraje bogate.
  

Europejscy delegaci byli zadowoleni i zarazem zaskoczeni przełomem w tym obszarze. Grupa ekspercka dokona do 2010 roku analizy dostępnych i potencjalnych środków na te działania.

• Dokonano istotnego postępu w obszarze mechanizmów zapobiegającym wylesianiu oraz stworzeniu f unduszu adaptacyjnego w zakresie zmian klimatu.
  

CZEGO NIE UDAŁO SIĘ OSIĄGNĄĆ:

• Poza wszelką dyskusją konieczna będzie redukcja emisji gazów cieplarnianych. Unia Europejska próbowała wprowadzić zakres specyficznych celów dla krajów rozwiniętych w postaci redukcji emisji między 25 a 40 procent do 2020 roku (względem 1990 roku). Propozycja ta napotkała się z dużym oporem stanów Zjednoczonych oraz Rosji.
  

KOŃCOWE STANOWISKA POSZCZEGÓLNYCH KRAJÓW

• ONZ: Yvo de Boer określił nowe porozumienie jako „ambitne” - ponieważ w sposób „bardzo jasny” odnosi się do stanowiska IPCC – „transparentne” – ponieważ w sposób szczególny zachęca biznes oraz społeczeństwo do udziału – oraz „elastyczne” – ponieważ włącza zarówno kraje rozwinięte i rozwijające się.
• USA: Biały Dom wyraził „poważne obawy” wynikające ze słabych zobowiązań największych krajów rozwijających (Chiny i Indie) w zakresie klimatu. Podkreślił również, że trzeba będzie wynegocjować różne terminy dla krajów rozwijających w oparciu o wielkość gospodarki i skalę ich emisji.
• Australia: Zdecydowanie różne stanowisko od Stanów Zjednoczonych. Australia mocno popiera nowe porozumienie przyjęte na Bali.
• Chiny: Oficjalnie przyjęły Bali Roadmap podkreślając, że odpowiedzialność za jej realizację powinna leżeć po stronie krajów rozwiniętych.
  
• G77 (kraje rozwijające się): Przewodniczący Munir Akram poinformował, że „G77 nie ma żadnych zobowiązań w ramach Konwencji ONZ i nie musi przyjmować obowiązujących celów”. „Nasza działania w zakresie pomiaru emisji będą w pełni dobrowolne, na szczeblu narodowym i będą korespondowały z założeniami zrównoważonego rozwoju”.
• Unia Europejska: Dimas przyjął pozytywną postawę (włączenie się USA oraz krajów rozwijających) uznając jednocześnie, że Bali Roadmap nie jest zupełnie zamkniętym dokumentem i do części trudnych negocjacji będzie jeszcze można powrócić. UE będzie naciskać na dalsze cele w zakresie redukcji emisji, w szczególności w drugiej połowie 2009 roku, kiedy po wyborach w USA będzie nowa administracja.
  
• UK: Gordon Brown nazwał porozumienie „koniecznym krokiem świata naprzód”.
• Niemcy: Angela Merkel powiedziała, że Roadmap otwiera „drogę do prawdziwych negocjacji w zakresie efektywnych miar” w obszarze ochrony klimatu, ale „droga do osiągnięcia postanowień z Kioto jest wciąż pełna trudności”.
• Komisja Europejska: Barroso powiedział: „Ciężko pracowaliśmy, aby osiągnąć taki rezultat. To jest bardzo ważny krok naprzód. Europa jest zdeterminowana i dołoży wszelkich starań, aby iść dalej w tym kierunku. Apeluję do wszystkich naszych partnerów, aby potraktowali te postanowienia poważnie i zaczęli działać. Jest tylko jedna planeta. Razem, kraje rozwinięte i rozwijające mogą osiągnąć sukces.”
• Rada Europy: Wnioski Rady z 30 listopada 2007 roku, które jasno określają cele i elementy polityki klimatycznej, powinny stanowić część przyszłych zobowiązań.
• Parlament Europejski: We wspólnym wystąpieniu Alejo Vidal Quadras oraz Guido Sacconi, mimo nie przyjęcia proponowanych poziomów redukcji emisji (przynajmniej 30% redukcji do 2020 roku oraz 60%-80% do 2050 roku, względem 1990 roku) gratulowali Prezydencji Portugalskiej oraz Komisji Europejskiej „obronienia najlepszych osiągalnych rezultatów politycznych” na Bali. Pomimo tego, że dokonano znaczących ustępstw od Rezolucji PE opracowanej w listopadzie, to żadne z nich nie wpłynęły na zachwianie podstawowych zasad PE. Delegaci Parlamentu wyrazili również nadzieję, że w najbliższej przyszłości USA przyjmie ambitne cele redukcyjne.
• Zieloni/EFA: Grupa żaliła się, że konferencja określiła „zdecydowanie zbyt mało ambitne cele, aby zatrzymać zmiany klimatu”. Uznali jednak, że wnoski konferencji „stanowią dobrą bazę wyjściową do negocjacji, które doprowadzą do międzynarodowego porozumienia w 2009 roku skutkującego ograniczeniem wzrostu temperatur do akceptowalnego poziomu.”
• Grupy zielonych: WWF ubolewało, że porozumienie było „mało treściwe”, a Greenpeace skrytykowało brak konkretnych poziomów odnośnie „cięć emisji” oraz „zdegradowanie nauki do poziomu notatki”
  

NASTĘPNE KROKI:

Formalne negocjacje powinny zacząć się “jak najszybciej, ale nie później niż w kwietniu 2008 roku”. Na 2008 rok zaplanowane są 4 sesje negocjacyjne:

• Marzec/kwiecień 2008: Pierwsza post-Bali sesja negocjacyjna.
• Listopad/grudzień2008: Poznań, konferencja klimatyczna (COP14) – środek negocjacji
• Pierwsza połowa 2009: Nowa administracja USA, powołana po wyborach w 2008 roku.
• Grudzień 2009: Kopenhaga, konferencja klimatyczna (COP15) – planowane zakończenie negocjacji ONZ w zakresie klimatu.
• Koniec 2012: Oststeczny termin ratyfikacji.

Opracowane przez CEFIC na podstawie:Le Monde; The Australian; Time; EurActiv; Europa, European Parliament Bali Blog http://endsbali.wordpress.com/.

© 2006 Polska Izba Przemysłu Chemicznego (PIPC)
ul. Śniadeckich 17, 00-654 Warszawa, tel. +48 (22) 828-75-06, 828-75-07, fax. +48 (22) 627-21-54